از روایتی کمدی از قانون جنگل تا تمرّد از فرمان ابرهه

هادی محمديان بعد از «شاهزاده روم» اين بار سراغ موضوعی جذاب‌تر و با كيفيتی به مراتب بهترازآن رفته است. «فیلشاه» راوی قصه‌ی قبيله فيلهایی است كه ابرهه را در حمله به مكه همراهی نمی‌کند و او را در انجام این هدف ناكام می‌گذارد.

فیلشاه برخلاف رویه معمول پرداخت انیمیشن سازان و نویسندگان به موضوعات دینی تحلیل ماورایی از دین و حقیقت‌های مقدس ارائه نمی‌دهد بلکه این مفهوم را با استفاده از طنز و آموزه‌های تربیتی کودکانه مطرح می‌کند. مفاهمه‌ی اصل این اتفاق که حیوانات از همراهی ابرهه سر باز زدند در دنیای علم زده‌ی امروز کاری بس دشوار است و اصولاً در دایره ماورأ الطبیعه جای می‌گیرد اما روایت این ماجرا از طریق انیمیشن برای کودکان، دقیقاً تأثیر غیرمستقیم دقیق و مورد توجه استراتژیست‌های رسانه را بر مخاطب می‌گذارد و این تأثیر در ذهن آنها یک رگه‌ی باوری به وجود خواهد آورد.

داستان به طور غیر‌مستقیم و در اوج خود یعنی زمان لشگرکشی به تمام آن چیزی می‌رسد که بیننده تا قبل از آن به عنوان یک پیش زمینه برای درک آن موقعیت دنبال کرده است.

داستان از یک جنگل و به دنیا آمدن یک بچه فیل شروع می‌شود. بچه فیلی که از نظر جثه با بقیه متفاوت است و از قضا پسر رییس فیل‌ها است و همه چیز برای فیلشاه بعدی شدنش آماده است اما او با دست و پا چلفتی بودن و معیارهای متفاوت جایگاه خود را در بین قبیله از دست می‌دهد. این جایگاه زمانی پس گرفته می‌شود که تمام فیل بچه‌ها از جنگل ربوده شدند و برای کار و لشکر جنگی استفاده شدند و شاد فیل تبدیل به یک فیل دوست نداشتنی و فیلشاه شد و در نهایت به اصل خود بازگشت و دست ابرهه را در پوست گردو گذاشت.

این موضوع به هیچ عنوان شکل شعاری و پروپاگاندایی پیدا نمی‌کند و به اصطلاح توی ذوق نمی‌زند. این داستان از ظرافت‌های دقیق فیلنامه‌ای بهره می‌برد. خط اصلی داستان مشخص است اما به تناسب موقعیت، اتفاق‌ها و داستانک‌های زیبا اتفاق می‌افتد. مسابقه در جنگل، مبارزه مرگ و زندگی در استادیوم، ماجراهای درون کشتی از این نمونه‌هاست.

این ظرافت‌ها در ساخت نیز بسیار قوی ظاهر شده و انصافاً با یک انیمیشن استاندارد در سطح جهانی روبرو هستیم. وجای افتخار دارد که در سینمایی که فیلم‌هایش فرسنگ‌ها با سینمای روز جهان فاصله دارد شاهد انیمیشن‌هایی هستیم که دست کم حداقل استاندارد‌های فنی را داراست.

جزئیات به خوبی در بیش از ۲۵۰۰ پلان در یک انیمیشن بسیار جذاب برای تمام سنین به نمایش درآمده است. این جذابیت آنقدر بود که تمام اهالی رسانه را در ساعات پایانی شب آن هم بعد از دو فیلم دو ساعته در سینما نگه داشت.

قسمت دیگر فیلم که به شدت حیرت انگیز و زیبا بود و به واقع بار عمده کمدی اثر را به عهده داشت، دیالوگ نویسی و دوبله بود که بسیار قوی و قابل تحسین بود. عنصر خلاقیت مهمترین ویژگی این وجه انیمیشن است و نمونه‌هایی چون نامگذاری موش‌ها به فرا موش و یا خاموش و همچنین تمسخر شاد فیل به شاس فیل و مدل گفتگوی زنبورها و … از این نوع خلاقیت‌هاست.

در پایان باید گفت فیلشاه با اینکه یک نمونه ایده آل و به خصوص خلاقانه در داستان و ایضاً قسمت‌های فنی نیست اما، کاملاً در حد یک انیمیشن استاندارد است و بدون شک بهترین انیمیشن ایرانی است که تا به امروز ساخته شده است.