فیلم‌هایی که نمی‌توانیم ببینیم!

«هر جشنواره برآیند نظر و سلیقه عده‌ای معدود است.»

این جمله کلیدی و دفاعیه مدیران در برخورد با اعتراض غایبین جشنواره یک دیدگاه تازه و شاید بتوان گفت حاشیه‌ی جدیدی را به وجود می‌آورد.

دیدگاه جدید پرداختن به وجوه کیفی فیلم‌های جامانده از جشنواره است، در واقع این نوع نگاهِ بدون ذکر دلیل مخاطبان را از تماشای یک سری از فیلم‌ها نهی می‌کند و می‌گوید این فیلم‌ها را نباید ببینید!

یکی از جسورانه‌ترین فیلم‌هایی که در سال‌های اخیر ساخته شده «کارت پرواز» ساخته‌ی مهدی رحمانی است. فیلم داستان یک صبح تا شب دختر و پسری جوان و ناچاری را نشان می‌دهد که هر کدام به دلایلی به بلعیدن و ترانزیت موادمخدر تن داده‌اند. موضوعی مستند که این روزها بسیار شایع است.

اما ویژگی که این فیلم را برجسته می‌کند چه در داستان و چه در نگاه متفاوت کارگردان به این معضل، ناچاری این دو نفر را برای مخاطب باورپذیر و ملموس می‌کند. منصور شهبازی در نقش یکی از آن دو جوان به انتها رسیده پس از چهارده سال دوری از سینما با این فیلم دوباره نقش‌آفرینی کرد.

این فیلم را هم نمی‌شود دید

حضور مهناز افشار در نقش اصلی «گیلدا» با ظاهر شدن در چند کاراکتر مختلف و موقعیت‌های دراماتیکی که به عنوان صاحب یک رستوران برایش پیش می‌آید یک گام رو به جلو برای کیوان علی‌محمدی و امید بنکدار محسوب می‌شود.

این زوج هنری با سینمایی قصه‌‌گو و با تکیه بر سبک و سیاق و فرمی که از سینمای کوتاه تا مستند و بلند دنبال کرده‌اند این بار نیز با خلق کاراکترهایی چالش برانگیز ظاهر شدند.

آناهید آباد با استفاده از نماهای نقاشی‌گون و میزانسن‌های دقیق، بهترین بیان تصویری را از این قصه نشان می‌دهد.

داستان فیلم او با نام «کارواجار» یک زن را که می‌خواهد برای فرزندش مادری کند و با موانعی که سر راهش قرار دارد مبارزه می‌کند، بر بستر اجتماع کوچک روستای قره‌باغ به تصویر می‌کشد. قصه به گونه‌ای روان به زوایای پنهان زندگی گذشته و حال این زن و آدم‌های پیرامونش سرک می‌کشد و مخاطب را با شخصیت‌ها همراه می‌کند اما این فیلم را نیز نمی‌توان دید.

«مرداد» نام نخستین فیلم بلند سینمایی بهمن کامیار، درامی اجتماعی است که زندگی زوج جوانی به نام امیر (محمدرضا فروتن) و رویا (رعنا آزادی‌ور) را در دنیای معاصر امروز به تصویر می‌کشد. آن‌ها پس از ۱۰ سال‌ زندگی مشترک، حالا اسیر روزمرگی شده‌اند و در تلاش‌اند تا به وسیله‌ی جریانی متفاوت زندگیشان را متحول کنند.

او در این فیلم با دغدغه‌‌‌مندی نسبت به مباحث اخلاقی توانسته این مفهوم را از یک پیام و شعار اخلاقی درآورد و به گونه‌ای دیگر مطرح کند.

اما شاید مهم‌ترین فیلمی که مخاطبان از دیدن آن محروم می‌شوند «کاناپه» کیانوش عیاری است که حکایتی دیگر دارد و می‌توان به پشتوانه چندین دهه فیلمسازی و سبک و سیاق شخصی که او در طول سالیان به آن رسیده و عِرق وصف ناپذیرش به سینما، فیلمسازی، مخاطب و رئالیسم ندیده نسبت به عدم حضور این فیلم در جشنواره امسال معترض بود. کارگردانی که سریال‌هایی برای تلویزیون ساخته که هنوز هم آبروی رسانه ملی را می‌خرد و می‌توان بارها آنها را تماشا کرد.

این فیلمساز پرسابقه با پذیرش ریسک و عواقب تصمیم جسورانه‌ای که گرفته، خود را در معرض نقد و نظر و حذف قرار داده تا تأثیرگذاری یک سینماگر را در جامعه و بر جامعه به رخ بکشد. واقعیت این است که کیانوش عیاری از سینمای ایران حذف ناشدنی است و حضور و عدم حضور فیلمش، نه برای او بلکه برای جشنواره فجر معیار عیارسنجی است.