«قصر شیرین» بهترین فیلم کار‌نامه رضا میرکریمی

به گزارش فیلسین، فیلم سینمایی «قصر شیرین» به کارگردانی رضا میرکریمی در بخش سودای سیمرغ سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر حضور دارد تا کنون موفق به جلب توجه اهالی سینما و منتقدان بوده است. نظرات عده‌ای از سینماگران درباره‌ی این فیلم؛

گوهر خیراندیش:

«همه در قصر شیرین عالی بودند، ریتم، فیلمنامه خوب و محکم و روانشناسی نقش‌ها همه خیلی خوب بود. بچه‌هایی که آقای میرکریمی به خوبی توانسته بود از آنها بازی بگیرد عالی بودند و من به قدری باورشان کردم که گفتم مگر می‌شود دو بچه جلوی دوربین آنقدر راحت باشند. می‌توانم بگویم آقای میرکریمی با یک کارگردانی دقیق، فیلم را بسیار خوب به تصویر کشیده بود.»

مصطفی جلالی فخر:

« قصر شیرین میرکریمی، تا الان بهترین فیلم جشنواره و بهترین فیلم خود اوست، با یک فیلمنامه‌ی دقیق و عالی که به کمک روایت مرحله‌بندی شده‌اش، در هیچ زمانی افت نمی‌کند. می‌تواند اتمسفر روایی خلق کند و با کم‌ترین هیاهو، مخاطب را با جزئیات اثر درگیر کند. حامد بهداد با کنترل تکانه‌های بی‌مورد عصبی‌اش، نقش درون‌‌گرا و تلخی را که بر عهده داشته، به بهترین شکل ایفا می‌کند و سزاوار سیمرغ بلورین نقش اول مرد است. چند روز از فیلم گذشته و فضای آن را فراموش نکرده‌ام.«

شادی حاجی مشهدی:

«قصرشیرین یک فیلم جاده‌ای ساده و روان است، که فرود و فرازهای به جا و به قاعده‌ای دارد. توجه میرکریمی این‌‌بار هم به مفاهیم انسانی و اخلاقی معطوف است و تمرکز تماتیک قصه بر سیر تحول شخصیتی عبوس و شکست خورده است که جز رهایی از گیر و گرفت‌هایش، به چیز دیگری نمی‌‌اندیشد.

مهارت میرکریمی در بازی گرفتن از دو کودک خردسال ستودنی است؛ همچنان که هنرمندی حامد بهداد در پرورش شخصیت شکست خورده و بی قید جلال در کنار بازی‌های روان نقش‌های مکمل (خواهر شیرین و همسر جدید و ترک زبان جلال) از دیگر نکات مثبت فیلم است.

موسیقی فیلم، همه جا رسا و قوی شنیده می‌شود و حتی گاهی پیش از تصویر، لحن فیلم را لو می‌دهد. میزانسن‌ها در قصرشیرین به خصوص در فضای داخلی و ماشین بسیار دقیق و حساب شده طراحی شده و تصویربرداری خوب و بی‌‌نقص آن از دیگر مواردی است که کمک می‌کند تا فیلم با تکیه بر لحن آن، یکدست و سیال هم باشد»

آرش فهیم:

«قصر شیرین با اینکه در یک ارزیابی خوشبینانه، نهایتاً اثری متوسط قلمداد می‌شود و با یک فیلم برجسته و ماندگار فاصله دارد، اما از معدود فیلم‌های سی و هفتمین جشنواره فجر است که قواعد ژانر را رعایت کرده است؛ فیلم جدید میرکریمی، براساس الگوی کلاسیک ژانر جاده‌ای ساخته شده است. یکی از اشتباهات رایج این است که هر فیلمی در طول یک مسافرت اتفاق بیفتد را در ژانر جاده‌ای دسته‌بندی می‌کنند. درحالی که در این گونه فیلم‌ها، طی مسیر، تمثیلی از زندگی است و باید یک تحول رخ بدهد؛ سربالایی، شراشیبی، کمربندی و پیچ، دلالت‌هایی درباره فراز و نشیب‌ها و پیچیدگی‌های حیات شخصیت‌های درگیر فیلم هستند. مثل اتفاقی که در «قصر شیرین» افتاده است. سفر شخصیت اصلی فیلم، استعاره‌ای از سیر تحول اوست.

«جلال» با بازی حامد بهداد، شمایل یک آنتاگونیست را دارد؛ یک شرور منفیِ منفعت طلب که خانواده‌اش را رها کرده و حتی حاضر نیست فرزندان خود را هم ببیند، اما به ناچار، با دو بچه در یک مسیر همراه می‌شود و طی این تجربه و سفر با بچه‌ها با روی دیگری از زندگی هم آشنا می‌شود و به پالایشی نرم و کمرنگ می‌رسد. بخشی از زیبایی شناسی فیلم، بر اساس تضاد و تقابل شیرینی و لطافت بچه‌ها با تلخی و زشت رفتاری پدرشان شکل گرفته است. بچه‌هایی که صدای فطرت انسانی هستند؛ پسر، قانون و غیرت را به او تذکر می‌دهد و دختر هم فراخوان اخلاق و نیکی است. کارگردان، به خوبی از بازیگران کودک خود بازی گرفته است و این از نقاط قوت بارز فیلم است، اما شخصیت‌‌پردازی آن‌ها اغراق‌آمیز است و بچه‌های فیلم، غیرواقعی هستند و از حالت عادی بسیار فراتر رفته‌اند.

اما اطوارهای شبه روشنفکرانه‌ای که بر فیلم سایه افکنده‌اند، اخلاقگرایی و فطرت‌جویی فیلم را خنثی کرده‌اند. نمایش خانواده‌های از هم پاشیده و غلظت دشمنی و تقابل فرزندان با پدر یا مادرهایشان، سندرم شایع در این دوره از جشنواره فجر است که در بسیاری از فیلم‌ها دیده می‌شود. میرکریمی، روزگاری از فیلمسازان مستقل و خلاف جریان غالب در سینمای ایران بود، اما چند سالی است که از وضعیت تأثیرگذاری و جریان‌سازی به فیلمسازی تأثیرپذیر و تابع تبدیل شده است.

از نظر ساختاری نیز این همه تأکید بر پنهان‌کاری و ارائه قطره چکانی اطلاعات و مناسبات، بلای جان «قصر شیرین» شده است. مسئله‌ای که باعث خواهد شد تا مخاطب عام از فیلم خسته شود و نتواند به راحتی با داستان فیلم ارتباط برقرار کند. طوری که روایت فیلم، شبیه پازلی است که برخی از قطعاتش مفقود است. شخصیت موثر اما غایب فیلم یعنی «شیرین» از معما فراتر رفته و به قفلی می‌ماند که کلید آن در فیلم گم شده است. همچنان که معلوم نیست اصلا این داستان و شخصیت‌ها چرا در آن منطقه ایران حضور دارند. بی‌هویتی جغرافیایی نیز معضل دیگر این فیلم است.»